Boþanmadan sonra eþler birbirlerine karþý 10 yýl içinde mal rejimi alacaklarý, katýlým paylarý için dava açabiliyorlardý. Yargýtay 8. Hukuk Dairesi son kararýnda dava zamanaþýmý süresini 1 yýl olarak belirledi. Bundan en büyük zararý boþanan kadýnlar görecek. Yargýtay 8. Hukuk Dairesi, katký payý alacaðýnda zamanaþýmýnýn boþanmanýn kesinleþmesinden itibaren 1 yýl olduðuna karar verdi. Oysa Yargýtay 2. Hukuk Dairesi 2007 yýlýnda vermiþ olduðu kararda, edinilmiþ mallara katýlma alacaðý için 10 yýllýk zamanaþýmý süresinin uygulanmasý gerektiðine karar vermiþti. Kararý ntvmsnbc’ye deðerlendiren Kadýnlara Hukuki Destek Merkez Derneði (KAHDEM) Baþkaný Av. Habibe Yýlmaz Kayar, boþanmadan kaynaklanan mal rejimi alacaklarýnýn genel alacak hükümlerine ve 10 yýllýk zamanaþýmýna tabi olduðu konusunda genel bir uzlaþma olduðunu vurgulayarak, son kararýn þaþkýnlýða yol açtýðýný söyledi. Kayar, mal rejimi alacaklarýyla ilgili dava zamanaþýmý süresinin 1 yýla düþürülmesinden daha çok kadýnlarýn zarar göreceðini belirterek, "Asýl sorun, mal rejimi davasýnýn daha çok kimlerin açtýðý, kimlerin yararlandýðý, ve 10 yýllýk zamanaþýmýnýn kimlerin lehine olduðuydu. Dünyada ve ülkemizde gayrimenkullerin yüzde 90’larýnýn erkeklerin üzerine kayýtlý olduðu varsayýlýrsa, katýlým alacaðý ve katký payý alacaklarý daha çok kadýnlar tarafýndan talep edilen bir alacaktýr. 1 yýllýk zamanaþýmý, bu talebi sýnýrlayan ve süre açýsýndan hak kayýplarýna yol açacak nitelikte. Bu oldukça önemli bir konu. Böyle bir karardan kadýnlarýn zarar göreceði endiþesi çok yoðun bir biçimde hissedilmeli" dedi. Kayar þöyle devam etti: Bu yanlýþýn bir yerden döneceði inancýný korumak istiyoruz. Benzeri dosyalarda hakimlerin direnme kararý vermesinin beklendiðini bildirmek istiyorum. En azýndan Genel Kurul’da tartýþýlmasý gerektiðini düþünüyoruz. Yasalarýn amacý adaleti saðlamaktýr. Adaleti saðlarken de toplumun yarýsýný oluþturan kadýnlarýn maðduriyetine yol açabilecek sonuçlardan da kaçýnmak gerekir. GAYRÝMENKULLERÝN YÜZDE 90’I ERKEKLERÝN ÜZERÝNDE 1 yýllýk zamanaþýmýnýn kabul edilmesi halinde, açýlmýþ ve yürüyen davalar bakýmýndan büyük sorun yaratacaktýr. Mal rejimlerine iliþkin olarak Medeni Kanun’da düzenlenmiþ özel bir zamanaþýmý yok. Bu zamanaþýmýnýn ne olacaðýna iliþkin tartýþma geçmiþ dönemde yapýldý. Mal rejimi alacaklarýnýn alacak hükümlerine tabi olduðu ve 10 yýllýk zamanaþýmýna tabi olduðu konusunda, neredeyse genel bir uzlaþma vardý. Bununla ilgili 2. Dairesi kararlarý da var. Tartýþma bitti diye düþünürken bu karar herkesi þaþkýnlýða düþürdü. DAÝRELER ARASINDA FARKLI UYGULAMA 8. Hukuk Dairesi tarafýndan verilen bozma kararýna karþý yerel mahkemenin ne yapacaðýný bilmiyoruz. Dileyelim ki yerel mahkeme bu yorumda bulunmasýn. Kaldý ki verdiði kararda da zamanaþýmýný 1 yýl kabul etmeyerek bu kararý vermiþ görünüyor. Diliyorum ki hakim bu kararda direnir ve karar Hukuk Genel Kurulu’na gelir. Böylece hem daireler arasýndaki farklý uygulama, hem de 10 yýl veya 1 yýllýk zamanaþýmý konusunda net bir görüþ çýkar. Eðer hakim karara direnmez ve karar bu þekilde kesinleþirse bundan sonraki mal rejimi davalarýna bakacak 8. Hukuk Dairesi bakýmandan geleneðin doðmasýna yol açacak nitelikte bir olay. MAL REJÝMÝ DAVALARINI BOÞANMAYLA BÝRLÝKTE AÇIN Bu uygulamalar süreklilik kazanacak olursa, boþanma davasýnýn kesinleþmesiyle beraber 1 yýllýk süre baþlýyor. Nafaka-tazminat-boþanan kadýnýn eþinin soyadýný kullanmasý bakýmýndan bu 1 yýllýk sürenin zamanaþýmý süresi olduðunu düþünürken, artýk mal rejiminin de bu süre içerisinde olduðunu düþünmemiz gerekecek. Bu durumda bu tür davalarýn çok hýzlý bir þekilde açýlmasýný bekliyoruz. Hatta daha ileri giderek þöyle bir öneride bulunabiliriz: "Boþanma davasý açýlmýþsa bir mal rejimi alacak davasýnýn da boþanma davasýnýn yan ýsýra açýn." ÜLKEMÝZDE SÖZLEÞME ALIÞKANLIÐI YOK 2. Hukuk Dairesi’nde bu karara muhalefet eden bir görüþ var. Gerekçeleri, "deliller zamanla eksilir bu nedenle 10 yýlýlýk süre oldukça uzun bir süredir" þeklinde. Bu görüþü savununlara göre, sözleþme varsa 10 yýllýk zamanaþýmý uygulanýr, sözleþme yoksa 1 yýllýk zamanaþýmý uygulanýr gibi bir yaklaþým var. Ülkemizde sözleþme alýþkanlýðýnýn olmadýðý herkesçe bilinen bir þey. Aranýzda sözleþme varsa 10 yýllýk zamanaþýmý süresinden yararlanýrsýnýz görüþü bir dayatma. Çünkü ezici bir çoðunluk yeni mal rejimi neyse ona uyuyor. Böyle olunca yine maðdur olanlar, aralarýnda sözleþme olmayanlar ve yeni mal rejimine tabi olanlar olacak.